Architectuur

Dudok, gemeentearchitect van Hilversum

Dudok Wonen doet haar naam eer aan. Ze is de trotse bezitter van 1350 woningen die zijn ontworpen door Willem Marinus Dudok (1884 - 1974) in de periode 1915-1956. Voor een wooncorporatie is het bijzonder een zo groot oeuvre van een beroemde architect te beheren.

Dudok heeft voor Hilversum veel betekend. Hij begon zijn loopbaan echter niet als architect, maar ging eerst aan het werk bij de Militaire Staf der Genie van Amsterdam. Hier deed hij vooral technische kennis van de bouwkunde op. In 1915 werd hij directeur Publieke Werken in de gemeente Hilversum. Hier was hij verantwoordelijk voor de architectuur voor de stedenbouwkundige samenhang. Naast zijn baan bij de gemeente had Dudok ook een eigen architectenbureau. Eind jaren twintig werd hij aangesteld als gemeentearchitect van Hilversum. In 1929 had hij zijn handen vol aan zijn eigen opdrachten voor het Nederlandse studentenhuis in de Cité Universitaire te Parijs, de Bijenkorf in Rotterdam en de opdrachten van de gemeente Hilversum. In Hilversum bouwde hij onder andere het nieuwe raadhuis, vier scholen, een groot aantal woningcomplexen, het ontwerp van het Noorderbegraafplaats en een viaduct. In 1954 ging Dudok met pensioen, hij bleef nog wel betrokken bij het bouwen in Hilversum. Op 6 april 1974 overleed de inmiddels beroemde architect. Dudok ligt begraven op de Noorderbegraafplaats in Hilversum. Hij ontwierp deze begraafplaats zelf.

Bouwstijl

Dudok’s bouwstijl valt niet onder een bepaalde stroming te klasseren. Beïnvloed door zowel de Amsterdamse School en De Stijl, probeerde hij beide bewegingen ten opzichte van elkaar te neutraliseren; te ontdoen van iedere ideologische lading en te doen opgaan in een visueel krachtig beeld. Dudok’s markante stijl, getypeerd door strakker lijnen en primaire kleuren, komt goed tot uitdrukking in de openbare gebouwen die hij ontwierp, met name zijn scholen met hoge stalen ramen en in zijn bakstenen huizen met gemetselde togen, terrasjes en gaanderijen.

Stedenbouwkundige

Dudok was ook een belangrijke stedenbouwkundige, en in tal van ontwerpen heeft hij gezocht naar een adequate toepassing van de tuinstad-gedachte in de Nederlandse omstandigheden. In Hilversum zijn 75 ontwerpen van hem uitgevoerd. Verschillende wijken zijn volgens zijn stadsplan aangelegd. Hij ontwierp nieuwe woonwijken in de vorm van bloemblaadjes, gegroepeerd om het hart en van elkaar gescheiden door groene stroken.

Openbare ruimte

Hij werkte van een hoog naar een laag schaalniveau. Van stad naar buurt, naar straat, naar gevels, naar plattegronden die logisch uit de vorm van het gebouw voortkwamen. Dudok respecteerde het eigen karakter van de bestaande stad, hij sloot zijn woonwijken daarop aan. Om de natuur zoveel mogelijk te respecteren, vormen zijn wijken veelal een afronding van de gebouwde omgeving. De openbare ruimte is dan ook altijd belangrijk in Dudok’s plannen.